Sağlıklı ve dengeli beslenme, genel sağlığın yanı sıra ağız ve diş sağlığının korunmasında da önemli bir role sahiptir. Günlük beslenme alışkanlıkları; diş çürüklerinin oluşumu, diş minesinin korunması ve ağız sağlığının sürdürülmesi üzerinde etkili olabilir.
Özellikle şeker içeren yiyecek ve içeceklerin sık tüketilmesi, diş yüzeyindeki bakteriyel plak tarafından asit oluşumuna yol açarak zaman içerisinde diş dokularının zarar görmesine ve çürük gelişimine katkıda bulunabilir. Dünya Sağlık Örgütü, serbest şeker tüketiminin diş çürüğünün başlıca risk faktörlerinden biri olduğunu belirtmektedir.
BESLENMENİN DİŞ SAĞLIĞINA ETKİSİ
Besinlerin içeriğinin yanı sıra ne sıklıkla tüketildiği de ağız ve diş sağlığı açısından önem taşımaktadır. Özellikle şekerli yiyecek ve içeceklerin gün içerisinde sık aralıklarla tüketilmesi, dişlerin tekrar tekrar asit etkisine maruz kalmasına neden olabilir.
Bu nedenle şekerli ve yapışkan gıdaların tüketim sıklığının sınırlandırılması, mümkün olduğunca ana öğünlerle birlikte tüketilmesi ve öğün aralarında sık şekerli atıştırmalıklardan kaçınılması önerilmektedir.
ŞEKERLİ YİYECEK VE İÇECEKLER
Şeker içeren yiyecek ve içeceklerin sık tüketimi diş çürüğü riskini artırabilir. Özellikle;
• Şekerli ve gazlı içecekler
• Şekerlemeler
• Yapışkan tatlılar
• Şeker ilave edilmiş yiyecek ve içecekler
• Gün içerisinde sık tüketilen şekerli atıştırmalıklar
ağız ve diş sağlığı açısından dikkatli tüketilmesi gereken ürünler arasındadır.
Dünya Sağlık Örgütü, serbest şeker tüketiminin toplam günlük enerji alımının yüzde 10'undan daha azıyla sınırlandırılmasını, mümkün olması hâlinde yüzde 5'in altına düşürülmesini önermektedir.
ASİTLİ YİYECEK VE İÇECEKLER
Asit içeren yiyecek ve içeceklerin sık tüketilmesi, diş minesinde aşınmaya katkıda bulunabilir.
Özellikle asitli gıda ve içeceklerin tüketilmesinden hemen sonra dişlerin sert biçimde fırçalanması yerine ağzın suyla çalkalanması ve dişlerin bir süre sonra fırçalanması önerilmektedir. Sağlık Bakanlığının ağız ve diş sağlığı bilgilendirmelerinde de yüksek oranda asit içeren besinlerin tüketiminin ardından ağzın suyla çalkalanması tavsiye edilmektedir.
AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞINI DESTEKLEYEN BESLENME ALIŞKANLIKLARI
Ağız ve diş sağlığının korunmasına katkı sağlamak amacıyla;
• Dengeli ve çeşitli beslenmeye özen gösterilmelidir.
• Şekerli yiyecek ve içeceklerin tüketim sıklığı sınırlandırılmalıdır.
• Öğün aralarında sık şekerli atıştırmalıklardan kaçınılmalıdır.
• Günlük yeterli su tüketimine dikkat edilmelidir.
• Şekerli bir gıda tüketildikten sonra dişlerin fırçalanamadığı durumlarda ağız suyla çalkalanabilir.
• Düzenli ağız bakımı ve diş arası temizliği ihmal edilmemelidir.
Sağlık Bakanlığı da öğün aralarında şekerli gıda tüketiminden kaçınılmasını ve dişlerin fırçalanamadığı durumlarda ağzın suyla çalkalanmasını önermektedir.
DİŞ ÇÜRÜĞÜ NASIL OLUŞUR?
Diş çürüğü; diş yüzeyinde bulunan bakteriyel plağın, yiyecek ve içeceklerdeki şekerleri kullanarak asit oluşturması sonucunda dişin sert dokularında zaman içerisinde meydana gelen mineral kaybıyla gelişebilir.
Şeker tüketiminin sık olması, yetersiz ağız hijyeni ve florüre yetersiz maruziyet diş çürüğü riskinin artmasına katkıda bulunabilir.
ÇOCUKLARDA BESLENME VE DİŞ SAĞLIĞI
Çocukluk döneminde sağlıklı beslenme ve düzenli ağız bakım alışkanlıklarının erken yaşta kazandırılması önemlidir.
Çocuklara özellikle gün içerisinde sık aralıklarla şekerli yiyecek ve içecek verilmesinden kaçınılmalı; gece boyunca veya uzun süre dişlerin şekerli içeceklerle temas etmesine neden olabilecek alışkanlıklara dikkat edilmelidir.
Dişlerin sürmeye başlamasıyla birlikte yaşa uygun ağız bakımı uygulanmalı ve gerektiğinde diş hekimi önerisi alınmalıdır. Dünya Sağlık Örgütü, çocuklarda da şeker tüketiminin sınırlandırılmasının yaşam boyu diş çürüğü riskinin azaltılmasına katkı sağladığını belirtmektedir.
DÜZENLİ AĞIZ BAKIMI VE DİŞ HEKİMİ KONTROLLERİ
Sağlıklı beslenme tek başına ağız ve diş sağlığının korunması için yeterli değildir. Dişlerin düzenli olarak florürlü diş macunu ile fırçalanması, diş aralarının uygun yöntemlerle temizlenmesi ve kişisel gereksinimler doğrultusunda diş hekimi kontrollerinin yapılması önemlidir.
ÖNEMLİ BİLGİLENDİRME
Her bireyin ağız ve diş sağlığı durumu, genel sağlık koşulları ve beslenme gereksinimleri farklılık gösterebilir.
Diş ağrısı, hassasiyet, diş eti kanaması veya başka bir ağız ve diş sağlığı sorunu bulunması durumunda diş hekimine başvurulması önerilir.
Bu sayfada yer alan bilgiler genel bilgilendirme amacı taşımakta olup kişiye özel tanı, tedavi veya beslenme önerisi yerine geçmez.