Gebelik dönemi, ağız ve diş sağlığının korunmasına özel önem verilmesi gereken bir süreçtir. Bu dönemde meydana gelen hormonal değişiklikler diş etlerinde hassasiyet, kızarıklık, şişlik ve kanama gibi belirtilerin daha belirgin hâle gelmesine katkıda bulunabilir.
Düzenli ağız bakımı, dengeli beslenme ve gerekli diş hekimi kontrollerinin sürdürülmesi hem anne adayının ağız sağlığının korunması hem de mevcut sorunların erken dönemde değerlendirilmesi açısından önemlidir.
GEBELİK AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞINI NASIL ETKİLEYEBİLİR?
Gebelik sırasında meydana gelen hormonal değişiklikler, diş etlerinin bakteriyel plağa karşı daha hassas hâle gelmesine neden olabilir. Bu durum bazı anne adaylarında diş etlerinde kızarıklık, şişlik, hassasiyet ve fırçalama sırasında kanama şeklinde ortaya çıkabilir.
Gebelik öncesinde mevcut olan diş eti sorunları da bu dönemde daha belirgin hâle gelebilir. Bu nedenle düzenli ve etkili ağız bakımının sürdürülmesi ve devam eden diş eti kanaması ya da başka bir şikâyet bulunması durumunda diş hekimine başvurulması önemlidir.
GEBELİKTE DİŞ KAYBI KAÇINILMAZ MIDIR?
Her gebelikte bir diş kaybedileceği veya bebeğin gelişimi sırasında annenin dişlerinden kalsiyum çekildiği yönündeki inanışlar doğru değildir.
Gebelik döneminde ağız ve diş sağlığı sorunlarının gelişmesinde; ağız bakım alışkanlıkları, beslenme, sık şeker tüketimi, kusma nedeniyle ağız ortamının asitleşmesi ve mevcut diş eti hastalıkları gibi çeşitli faktörler etkili olabilir.
GEBELİKTE AĞIZ BAKIMI NASIL OLMALIDIR?
Gebelik süresince günlük ağız ve diş bakımı aksatılmamalıdır.
• Dişler düzenli olarak uygun teknikle fırçalanmalıdır.
• Diş aralarının temizliğinde kişiye uygun diş ipi veya ara yüz temizleme araçlarından yararlanılabilir.
• Şekerli yiyecek ve içeceklerin sık tüketiminden kaçınılmalıdır.
• Diş eti kanaması, şişlik, sürekli ağrı veya başka bir ağız ve diş sağlığı sorunu bulunması durumunda diş hekimine başvurulmalıdır.
Düzenli ağız bakımı, bakteriyel plak birikiminin azaltılmasına ve diş eti sağlığının korunmasına katkı sağlar.
BULANTI VE KUSMA SONRASINDA NELERE DİKKAT EDİLMELİDİR?
Gebelik döneminde görülebilen bulantı ve kusma, mide asidinin ağız ortamına ulaşmasına ve diş yüzeylerinin asit etkisine maruz kalmasına neden olabilir.
Kusmanın hemen ardından dişlerin sert şekilde fırçalanması yerine ağzın öncelikle suyla çalkalanması önerilmektedir. Dişlerin hemen fırçalanmaması, asit etkisiyle geçici olarak hassaslaşan diş yüzeylerinin korunmasına yardımcı olabilir.
GEBELİKTE DİŞ TEDAVİSİ YAPILABİLİR Mİ?
Gebelik, gerekli diş tedavilerinin tamamen ertelenmesi gereken bir dönem değildir. Diş ağrısı, enfeksiyon veya başka bir acil ağız ve diş sağlığı sorunu bulunması durumunda diş hekimine başvurulması önemlidir.
Planlanacak tedavinin zamanı ve yöntemi; gebeliğin dönemi, hastanın genel sağlık durumu, işlemin aciliyeti ve diş hekiminin değerlendirmesi doğrultusunda belirlenmelidir. Sağlık Bakanlığına bağlı kuruluşların bilgilendirmelerinde özellikle ikinci üç aylık dönemin, ertelenmesi uygun olmayan birçok diş tedavisi açısından daha elverişli bir dönem olduğu belirtilmektedir.
İLK ÜÇ AYLIK DÖNEM
Gebeliğin ilk üç aylık döneminde acil olmayan işlemlerin ertelenmesi tercih edilebilir. Ancak ağrı, enfeksiyon veya ertelenmesi sağlık açısından sakınca oluşturabilecek durumlarda gerekli tedaviler diş hekimi değerlendirmesi doğrultusunda planlanabilir.
İKİNCİ ÜÇ AYLIK DÖNEM
Gebeliğin ikinci üç aylık dönemi, ertelenmesi uygun olmayan birçok diş tedavisinin gerçekleştirilmesi açısından daha uygun bir dönem olarak değerlendirilmektedir.
Uygulanacak tedavi, hastanın klinik durumu ve diş hekiminin değerlendirmesi doğrultusunda planlanmalıdır.
ÜÇÜNCÜ ÜÇ AYLIK DÖNEM
Gebeliğin ilerleyen dönemlerinde anne adayının uzun süre aynı pozisyonda kalması güçleşebilir. Bu nedenle acil olmayan işlemlerin zamanlaması hastanın sağlık durumu, gebeliğin seyri ve tedavinin gerekliliği dikkate alınarak planlanmalıdır.
Acil durumlarda gerekli ağız ve diş sağlığı tedavileri ertelenmeden değerlendirilmelidir.
GEBELİKTE DİŞ RÖNTGENİ ÇEKİLEBİLİR Mİ?
Diş hekimi tarafından tanı ve tedavi açısından gerekli görülmesi durumunda radyolojik görüntüleme ihtiyacı bireysel olarak değerlendirilir.
Gebelik veya gebelik şüphesi bulunması durumunda hasta, işlem öncesinde mutlaka diş hekimini ve ilgili sağlık personelini bilgilendirmelidir. Gereksiz görüntülemelerden kaçınılması ve gerekli koruyucu önlemlerin uygulanması önemlidir.
İLAÇ VE LOKAL ANESTEZİ KULLANIMI
Gebelik döneminde kullanılacak ilaçlar ve lokal anestezikler, hastanın sağlık durumu ve gebelik süreci dikkate alınarak hekim veya diş hekimi tarafından değerlendirilmelidir.
Anne adaylarının ağrı kesici, antibiyotik veya başka herhangi bir ilacı hekim önerisi olmadan kullanmamaları önemlidir. Tedavi sırasında kullanılan ilaçlara ilişkin karar, klinik gereklilik ve bireysel sağlık koşulları doğrultusunda verilmelidir.
BESLENME VE AĞIZ SAĞLIĞI
Gebelik süresince dengeli ve çeşitli beslenmeye özen gösterilmesi genel sağlığın yanı sıra ağız ve diş sağlığının korunmasına da katkı sağlar.
Özellikle şekerli yiyecek ve içeceklerin gün içerisinde sık aralıklarla tüketilmesi diş çürüğü riskini artırabilir. Bu nedenle sık şekerli atıştırmalıklardan kaçınılması ve düzenli ağız bakımının sürdürülmesi önemlidir.
DİŞ HEKİMİNE NE ZAMAN BAŞVURULMALIDIR?
Aşağıdaki durumlardan herhangi birinin görülmesi hâlinde diş hekimine başvurulması önerilir:
• Sürekli veya şiddetli diş ağrısı
• Diş etlerinde belirgin şişlik veya devam eden kanama
• Ağız veya yüzde şişlik
• Diş veya diş eti kaynaklı enfeksiyon şüphesi
• Travma sonucu dişlerde meydana gelen hasarlar
• Çiğnemeyi veya günlük yaşamı etkileyen ağız ve diş sağlığı sorunları
Gerekli tedavinin geciktirilmesi yerine, hastanın gebelik durumu da dikkate alınarak uygun şekilde değerlendirilmesi daha doğru bir yaklaşımdır.
ÖNEMLİ BİLGİLENDİRME
Gebelik süresince ağız ve diş sağlığının korunması amacıyla düzenli ağız bakımına özen gösterilmeli ve mevcut şikâyetler ihmal edilmemelidir.
Diş hekimine başvuru sırasında gebelik durumu, gebeliğin haftası, kullanılan ilaçlar ve mevcut sağlık sorunları hakkında bilgi verilmesi önemlidir.
Bu sayfada yer alan bilgiler genel bilgilendirme amacı taşımakta olup kişiye özel tanı ve tedavi önerisi yerine geçmez. Tedaviye ilişkin kararlar hastanın klinik durumu ve ilgili sağlık profesyonellerinin değerlendirmesi doğrultusunda verilmelidir.